‘Eros, Eros, niemand wint van je’
Kleine geschiedenis van de liefde als filosofisch en cultuurkritisch concept
door Marc De Kesel
Thema
Liefde, het woord alleen al klinkt zó mooi dat niemand nog hoort wat er eigenlijk allemaal mee gezegd wordt. Om dat te achterhalen moet je de even spannende als verrassende geschiedenis van de term natrekken. En of er verrassing, spanning in dit woord steekt! Het staat tegelijk voor een onvervulbaar, ontembaar, in de grond tragisch verlangen én voor de toestand waarin alle hunkeringen en verlangens vervuld worden. Om het met hun antieke, Griekse woorden te zeggen: liefde staat voor eros en voor agapè. Zij staat voor het dartele, ongrijpbare, altijd ook wrange spel waar Ovidius en Horatius niet over uitgezongen raken. Én zij staat voor de toestand waarin we van al wat wrang, eindig en sterfelijk is, verlost zijn en eeuwig liggen te zonnen in het licht van de waarheid. Dit laatste is de christelijke – en, ruimer, filosofische – invulling van de term.
Deze cursus biedt een promenade doorheen het westerse denken, van Plato tot Agamben, en neemt de ‘dubbele’ liefde als leidraad. Meer dan we geneigd zijn te denken, vormt ‘liefde’ de motor van de filosofische traditie, en staat zij aan het roerén van haar meest conservatieve gestalten én van haar revolutionairste erupties.
“Eros, Eros, niemand wint van je”. Het is een citaat uit Antigone, de bekende tragedie van Sophocles. Met die woorden heft het koor zijn gezang aan op het moment dat je als toeschouwer met akelige zekerheid weet dat de dood zal overwinnen. Dat wordt de uitgangsvraag van de cursus: overwint de dood of overwint de liefde? De cursus laat die vraag onbeantwoord, maar na afloop zal blijken hoe verrassend het licht is dat van daaruit gaat schijnen, ook op de meest ‘hete’ problemen van onze moderne/postmoderne cultuur.
Voor wie?
Docent

Marc De Kesel, filosoof, essayist. Vanuit filosofisch perspectief publiceert hij over kunst- & cultuurkritiek, lacaniaanse theorie, Shoah-receptie en religie- & mystiektheorie. https://marcdekesel.weebly.com/
Wanneer?
Zondag 22 – zaterdag 28 augustus 2027
Studiemateriaal
- Marc De Kesel, Niets dan liefde. Het vileine wonder van de gift, Amsterdam: Sjibollet, 2012.

Inhoud van de colleges
zo 22 augustus
- vanaf 16 u ontvangst
ma 23 augustus
- 09.30-13.00u
- Inleiding: Liefde, én eros én agapè – Lectuur van Sophocles, Antigone, 3de stasimon
- 17.00-19.00u
- Plato en de liefde
di 24 augustus
- 09.30-13.00u
- Lectuur uit Plato, Symposium
- 17.00-19.00u – leescollege
- Liefde en christendom (Paulus)
wo 25 augustus
- 09.30-13.00u
- Hoofse liefde / Hadewichs Minne
- (lectuur uit XV – XVIII)
do 26 augustus
- 09.30-13.00u
- Liefde en de vroegmoderne tijd (P.C. Hooft, Diderot)
- 17.00-19.00u
- Herontdekking van ‘eros’: Freud
vr 27 augustus
- 09.30-13.00u –
- Waarom is ‘eros’ het fundament van de psychische hulpverlening
za 28 augustus
- 09.30 Afscheidsontbijt
