Lacans ethiekseminarie | Marc De Kesel

Thema

Ethiek kan raar uitpakken. Altijd al zijn morele oordelen aangewend om anderen de les te leren en zo onszelf de warme sjaal van waarheid en goedheid om te slaan. Vandaag is het niet anders. Trump en consorten hebben de mond vol van ethische waarden en normen, en zetten ondertussen in ware maffiastijl de wereld naar hun hand. Er is iets met ethiek, met onze omgang ermee, met de alom om zich heen slaande moralisering, met ‘canceling’, dubbele standaarden, et cetera.

Tijd dus om diepgaand over ethiek na te denken. In deze cursus doen we dat door, via lectuur en discussie, in te gaan op een seminarie van Jacques Lacan. Het boek biedt een ongekend diepgaande analyse van de grondslagen van ons westers ethisch bewustzijn.

Dat Lacan praktiserend psychoanalyticus is, geeft zijn analyse ook een even scherpe diepgang naar de praktijk toe, meer bepaald naar de psychotherapeutische zorg. ‘Het gaat niet goed met me’, zegt de patiënt en vraagt zo aan de therapeut ‘het goede’ dat hij ontbeert. Maar wat is dat ‘het goede’? En als hij/zij dat al weet, kan hij/zij dat wel geven? En ook: kan de patiënt het dan wel aannemen?

Lacans boek stelt pertinente, fundamentele vragen aan ons ethisch doen en laten. Je kunt ervan op aan dat een week lang geduldige lectuur van een aantal sleutelpassasages in het boek zonder meer “eye-openend” zijn – en bovendien uitermate welkom in de golf van harde moralisering die ons de laatste decennia hoe langer hoe harder overspoelt.

Voor wie?

Voor al wie is geïnteresseerd is in filosofie, moderne cultuurkritiek, psychoanalyse en ethiek. De cursus is filosofisch en psychoanalytisch van toon, maar neemt zich de moeite om elke lacaniaanse en filosofische referentie behapbaar en helder toe te lichten.

Docent

Marc De Kesel, filosoof, essayist. Vanuit filosofisch perspectief publiceert hij over kunst- & cultuurkritiek, lacaniaanse theorie, Shoah-receptie en religie- & mystiektheorie. https://marcdekesel.weebly.com/

Wanneer?

Zondag 23 – zaterdag 29 augustus 2026

Studiemateriaal

Jacques Lacan, Le séminaire. Livre VII. L’éthique de la psychanalyse, texte établi par J.-A. Miller, Paris: Seuil, 1986.
Jacques Lacan, The Ethics of Psychoanalysis, 1959-1960, The Seminar of Jacques Lacan, Book VII, Edited by J.-A. Miller, Translated with notes by Dennis Porter, New York / London: 1992.
Marc De Kesel, Eros & Ethiek. Een lectuur van Jacques Lacans Séminaire VII, Leuven / Leusden: Acco, 2002.

Inhoud van de colleges


zo 23 augustus

• vanaf 16 u ontvangst

ma 24 augustus

• 09.30-13.00u – hoorcollege
  • Lacaniaanse theorie: een kristalheldere inleiding
  • Lacans Séminaire VII: een revolutie in het westers ethische denken (analyse van hoofdstuk I)
• 17.00-19.00u – leescollege
  • Introductie van ‘het ding’
  • (lectuur uit II – VI)

di 25 augustus

• 09.30-13.00u – leescollege
  • De hoofse liefde
  • (lectuur uit VII – XII)
• 17.00-19.00u – leescollege
  • Inleiding tot de jouissance
  • (lectuur uit XIII – XV)

wo 26 augustus

• 09.30-13.00u – leescollege
  • Het goede, het schone en het doodsprincipe
  • (lectuur uit XV – XVIII)

do 27 augustus

• 09.30-13.00u – leescollege
  • Antigone
  • (lectuur van XIX – XXI)
• 17.00-19.00u – leescollege
  • Ethiek van de psychoanalyse
  • (lectuur van XXII – XXIV)

vr 28 augustus

• 09.30-13.00u – hoorcollege
  • Ethiek & overdracht
  • (vooruitblik op Séminaire VIII)

za 29 augustus

• 09.30 Afscheidsontbijt